Në kuadër të aktiviteteve kulturore e arsimore që kanë për qëllim edukimin e brezave të rinj me dashurinë për kulturën dhe trashëgiminë kombëtare, shkolla fillore “Gjergj Kastrioti -Skënderbeu” në Triesh, zhvilloi të enjten (6 nëntor 2025) një ngjarje të veçantë kulturore, ku e ftuar speciale ishte znj. Shaqe Dushaj, njohëse e mirë e traditave popullore dhe një ndër zërat më aktivë në ruajtjen e vlerave shpirtërore të Malësisë.
Ky aktivitet përfshiu një prezantim të detajuar dhe emocionues të xhubletës shqiptare, një veshje e lashtë që mbart në vetvete historinë, artin, simbolikën dhe shpirtin e popullit tonë. Në fjalën e saj, ajo foli me pasion për origjinën dhe përhapjen e xhubletës, për mënyrën e punimit me dorë dhe për domethënien e motiveve që e zbukurojnë atë. Ajo theksoi se xhubleta është shumë më tepër se një veshje – është një gjuhë e lashtë artistike që përcjell mesazhe për jetën, feminitetin, besimin dhe qëndresën e grave shqiptare ndër shekuj.
Gjatë prezantimit, Dushaj solli shembuj nga përvoja e saj shumëvjeçare në studimin dhe promovimin e xhubletës, duke treguar se si kjo veshje e rrallë është bërë pjesë e listës së Trashëgimisë Kulturore Jomateriale të Mbrojtur nga UNESCO, një arritje e madhe për kombin tonë.
Ajo theksoi se ky sukses ndërkombëtar nuk është vetëm vlerësim për një veshje, por për gjithë shpirtin krijues dhe artin tradicional shqiptar, të cilin duhet ta ruajmë dhe ta përcjellim me krenari te brezat e rinj.
Për ta bërë prezantimin edhe më të gjallë e domethënës, dy nxënëse të shkollës u veshën me dy xhubleta autentike: njëra me xhubletën e vajzërisë, e cila simbolizon pastërtinë, rininë dhe fillimin e jetës; dhe tjetra me xhubletën e nusërisë, që përfaqëson pjekurinë, familjen dhe nderin e gruas shqiptare.
Ky moment u prit me duartrokitje dhe emocione të mëdha nga të pranishmit, pasi nxënëset përfaqësuan me dinjitet dhe elegancë figurën e gruas malësore, duke e sjellë në jetë historinë e xhubletës përmes pamjes, qëndrimit dhe krenarisë së tyre.
Nxënësit e tjerë dhe mësuesit ndoqën me vëmendje çdo detaj të prezantimit, duke mësuar se çdo qepje, ngjyrë dhe simbol mbi xhubletë ka një domethënie të veçantë, që lidhet me natyrën, jetën dhe besimin e malësorëve.
Dushaj i inkurajoi nxënësit që të jenë ruajtës të këtyre vlerave, të mos harrojnë rrënjët e tyre dhe të ndihen krenarë për kulturën që i dallon si shqiptarë.
Në përfundim të aktivitetit, drejtori Tomë Lucaj shprehu mirënjohje të veçantë për znj. Shaqe Dushaj, duke e falënderuar për prezantimin e saj të vyer, për dashurinë dhe përkushtimin që tregon në promovimin e vlerave të trashëgimisë sonë kombëtare.
Takimi u mbyll me duartrokitje të ngrohta dhe me ndjesinë se kultura jonë nuk është thjesht një kujtim i së kaluarës, por një burim frymëzimi për të ardhmen.
Ky aktivitet do të mbetet në kujtesën e shkollës si një ditë plot dije, ndjenja dhe krenari kombëtare – një ditë që u mësoi nxënësve se xhubleta nuk është vetëm një veshje, por një histori e gjallë, një poemë e qëndisur me dashuri dhe art, që flet për shpirtin e popullit shqiptar.
Donika Lulgjuraj