Ulqini, qyteti më jugor i Malit të Zi, hyri në vitin 2026 nën shenjën e një moti ekstrem – reshje intensive shiu dhe stuhitë e shoqëruara që lanë pas dëme konkrete dhe probleme infrastrukturore që banorët i përjetuan përsëri në lëkurë. Situata e krijuar në ditët e para të janarit nuk ishte vetëm një fatkeqësi natyrore kalimtare, por një reflektim i qartë i dështimit institucional për të planifikuar, parandaluar dhe menaxhuar emergjencat klimatike që kohë më parë janë paralajmëruar.
Reshjet e shumta që goditën vendin shkaktuan përmbytje në shumë rajone të Malit të Zi, përfshirë edhe Ulqinin, ku ujërat rrezikuan ndërtesat në Adën e Bunës dhe zonën e Shtojit, ndërsa rrugët dhe trotuaret u bënë të pakalueshme. Ndërkohë, zonat e banimit në Shtoj u përmbytën, me oborre, garazhe dhe shtëpi nën ujë, për shkak të kanalizimeve të bllokuara dhe mbushjes së terreneve pa sisteme adekuate drenimi. Përfaqësuesit lokalë fajësuan njëkohësisht ndërtimet pa leje dhe mosplanifikimin urban për keqësimin e situatës.
Në Ranë (Plazhin e Vogël) të Ulqinit, pamjet e ujit që mbulon zonën e shëtitores dhe rrugëve tregojnë një qetësi të falsifikuar të infrastrukturës urbane, e cila nën goditjen e shiut të parë të madh “çjerr maskën” e paraqitjes turistike të qytetit. Është tronditëse të shohësh si hapësirat kryesore publike, që supozohet të jenë atraktive dhe funksionale për banorë e mysafirë, shndërrohen në pellgje uji dhe barriera të pakalueshme për qarkullimin, duke përkeqësuar çdo ditë jetën e përditshme.
Çështja nuk është vetëm atmosferike: problemi thelbësor qëndron në mungesën e një sistemi efektiv të menaxhimit të ujërave atmosferike dhe kanalizimeve, në investime të papërfillshme në infrastrukturë dhe në moszbatimin e planeve urbanistike dhe ligjore, veçanërisht në zonat e ndërtuara pa kontroll të duhur. Kjo duket qartë nga përmbytjet e vazhdueshme në qytet dhe Shtoj, ku infrastruktura e shpërndarjes së ujit nuk funksionon – një problem që jo vetëm rikthehet, por përkeqësohet me çdo stuhi të re.
Qytetarët e Ulqinit, që çdo vit presin turistë dhe mbështeten në turizëm si burim kryesor të ekonomisë lokale, përballen me një ironi tragjike: ndërsa pushteti lokal shpesh promovon buxhete dhe projekte të mëdha, realiteti në terren tregon se kapitali nuk po investohet ku duhet – te baza e funksionimit urban dhe siguria e banorëve. Edhe pse buxheti i qytetit është rritur në vitet e fundit, kjo rritje duket se ende nuk reflektohet në përmirësimin e kapaciteteve për të parandaluar emergjencat klimatike dhe për të mbrojtur pronën e qytetarëve.
Në vend të reagimeve të ngutshme dhe shpesh të vonuara pas çdo përmbytjeje, institucionet duhet të ushtrojnë një planifikim afatgjatë, të investojnë në sisteme të avancuara drenimi, të zbatojnë ligjet kundër ndërtimit të paligjshëm dhe të angazhojnë komunitetin në zgjidhje reale. Cilido që kërkon turizëm të zhvilluar dhe një qytet të qëndrueshëm, duhet ta pranojë: Ulqini nuk mund të qëndrojë në ujë sa herë bie shi i fortë.
Banorët meritojnë më shumë se premtime. Ata duan fakte, projekte dhe rezultate. Nëse kjo nuk ndodh, çdo stuhi e ardhshme do të shërbejë vetëm për të nxjerrë në pah një fakt të padiskutueshëm: në Ulqin, përmbytjet nuk janë vetëm fenomen natyror, por pasqyrë e dështimit institucional.