Kthehem për herë të dytë në Vjenë. Këtë herë nuk jam më ajo që shikon gjithçka për herë të parë me sytë e hapur e aparatin gati. Jo, këtë herë kam ardhur për ta dëgjuar qytetin. Për të ecur pranë tij në qetësi. Si me një mike të vjetër që nuk ke nevojë të flasësh shumë, sepse tashmë kuptohemi ndryshe. Kur dola nga stacioni i trenit në Vjenë për herë të dytë, nuk isha më vizitore e hutuar që mbante hartën në dorë.
Stephansplatz më doli përpara më ndryshe se ç’e kujtoja. Herën e parë më dukej turistike, e zhurmshme. Këtë herë ndalova, e vështrova Katedralen si të ishte aty vetëm për mua. E njëjta ndërtesë, por tani më foli në heshtje. Rruga përreth më solli mes tingujve të violinës që luhej në qoshe nga një djalë i ri dhe aromës së bukës së sapopjekur nga një furrë afër.
Pasdite vendosa të shkoja në Praterpark. Jo për adrenalinën e rrotës së madhe këtë herë, por për një shëtitje nëpër rrugicat e gjelbra. U ula në një stol, pashë njerëzit që vraponin, çiftet që qeshnin, dhe fëmijët që ecnin me biçikleta. Dhe aty, mes atyre momenteve të thjeshta, ndjeva se kjo vizitë nuk ishte më një kërkim. Ishte një prani.
Prateri është si dy botë në një: njëra e zhurmshme, plot drita dhe britma fëmijësh; tjetra e heshtur, me stola bosh dhe rrugica të gjata me hije që lëvizin lehtë. Ishte e çuditshme si mund t’i jetoja të dyja këto ndjesi në të njëjtin vend – një lloj kontrasti që vetëm Vjena e ofron me aq natyrshmëri.
Ndërsa ecja nëpër park, aroma e pambukut të sheqerit dhe kokoshkave më kujtoi fëmijërinë. U ndala pak më tej, aty ku ndodhen karuseli i madh, trenat e vegjël dhe një rrotë e vogël që rrotullohej me ritëm të butë. Në fytyrat e fëmijëve kishte entuziazëm të pastër – ai lloj gëzimi që të kujton se sa pak duhet për të qenë i lumtur. Disa prindër qeshnin me zërat e lartë të të vegjëlve që kërkonin edhe një xhiro, edhe një herë, edhe pak më shumë. Për një moment, vendosa të ulem në një prej bankinave pranë lojërave mekanike, ku luhej një muzikë klasike e përzier me tinguj modernë – një miks që në çdo vend tjetër do të tingëllonte i çuditshëm, por këtu përshtatej në mënyrë perfekte. E pashë rrotën e madhe të Ferris-it që ngrihej me madhështi mbi park. Herën e parë, ishte një “must-see”, një përjetim për foto. Kësaj here, thjesht e shikoja nga poshtë. Dhe ndoshta për herë të parë e ndjeva madhështinë e saj pa qenë nevoja të jem brenda. Një tren i vogël që të fton të zhytesh në një botë të imagjinatës, një makinë që rrotullohej më shumë sesa duket nga jashtë, dhe një shtëpi e frikshme që më bëri të qesh më shumë sesa të trembem. Ishte një mënyrë për të kujtuar se edhe të rriturit kanë nevojë ndonjëherë të bëhen fëmijë – veçanërisht në një vend si ky.
Kur u largova nga parku, eca ngadalë përgjatë Hauptallee – rruga e gjatë që të nxjerr nga parku drejt qytetit. Pemët e larta nga të dyja anët më shoqëruan në heshtje. Në njërën dorë mbaja një kartolinë që bleva nga një tezgë aty afër, e në tjetrën një kafe të ftohtë që më kujtoi se edhe ditët më të thjeshta mund të jenë kujtime të çmuara.
Mëngjesin e ditës së dytë e nisa me një shije klasike: një kafe melange dhe një copë Sachertorte në Café Sacher. Herën e parë më kishte mbetur vetëm si emër i famshëm në mendje. Këtë herë, ndërsa u ula në një tavolinë në qoshe dhe kafshova çokollatën e dendur me kajsi, ndjeva historinë që ai vend ruante në mure. Nuk ishte më thjesht ëmbëlsirë. Ishte një pjesë e qytetit që e shijoja me kohë dhe kujdes.
Për t’i shpëtuar pak ritmit të zakonshëm, mora rrugën drejt Volksgarten. Kopshti ishte më i heshtur se zakonisht, e kjo më pëlqeu. Lexova disa faqe të një libri që kisha më vete, por herë pas here ngrija kokën për të parë trëndafilat që ndonëse nuk kishin çelur ende, premtonin ngjyrë. Çdo gjë dukej në pritje, ashtu si unë, duke marrë frymë thellë në një qytet që s’të mërzit asnjëherë.
Mbrëmja më zuri pranë Stadtpark, aty ku statuja e Johann Strauss-it ndriçohej lehtë nga dritat e rrugës. Në vend të zhurmës së turistëve, dëgjova hapa, një bisedë të qetë në gjermanisht, dhe një ndjesi që ky qytet, si një melodi klasike, bëhet më i bukur sa më shumë e dëgjon.
Vjenë – hera e dytë. Pa nxitim, pa rendje pas muzeve, pa domosdoshmërinë për të parë gjithçka. Këtë herë, thjesht e përjetova. Më la të rri në qoshet që zakonisht kalohen pa vëmendje. Më mësoi se qytetet nuk shihen vetëm me sy. Ato dëgjohen me kujtesë, shijohen me ngadalësi dhe ndjehen në heshtjen midis hapave të dytë.