I nderuar lexues i “Koha javore”,
Me keqardhje lexova artikullin e z. Korab Kraja, të botuar më 12 qershor 2025, me titull “Studiuesit e vetëshpallur”, ku ai, me një ton denigrues, sulmon punën e individëve që me pasion dhe përkushtim i shërbejnë kulturës dhe historisë kombëtare shqiptare. Duke marrë shkas nga shkrimi im i datës 21 tetor 2024, “Guri ‘i çuditshëm’ me fytyrën e njeriut të skalitur” (https://kohajavore.me/mozaik/guri-i-cuditshem-me-fytyren-e-njeriut-te-skalitur/), z. Kraja mundohet të hedhë baltë mbi përpjekjet e mia dhe të tjerëve, duke na etiketuar si “pseudostudiues” dhe duke minimizuar zbulime që kanë vlerë për trashëgiminë tonë kulturore.
Një qasje e tillë, sidomos nga një arkitekt në moshë relativisht të re, është jo vetëm e padrejtë, por edhe dëmton frymën e bashkëpunimit për të ndriçuar historinë shqiptare.
Le të sqarojmë: shkrimi im për gurin e gjetur në Shas nuk pretendoi kurrë të nxjerrë përfundime përfundimtare arkitekturore, siç z. Kraja gabimisht nënkupton. Guri, i zbuluar nga Valon Kovaçi dhe i mbështetur nga Amir Tagani, u identifikua gjatë një vizite në lokalitetin arkeologjik të Shasit dhe u dorëzua menjëherë në Muzeun e Ulqinit pas konsultimit me arkeologun profesionist Anton Lulgjuraj. Ky veprim tregon përgjegjësi dhe respekt për trashëgiminë, jo sensacionalizëm.
Nëse z. Kraja, nga komoditeti i tavolinës së tij, e sheh këtë si “absurditet”, atëherë ai po injoron punën konkrete të njerëzve që, me mund dhe dashuri, kontribuojnë për ruajtjen e historisë sonë.
Z. Kraja, si arkitekt, ka çdo të drejtë të bëjë hulumtime dhe të japë kontribute në fushën e tij, por askush nuk i ka dhënë monopolin për të gjykuar kush meriton të flasë për trashëgiminë shqiptare. Akuzat e tij për “bajraktarllëk” të pamerituar janë të pabazuara dhe reflektojnë një arrogancë që nuk i shërben komunitetit shkencor apo kulturor. Për më tepër, sulmet e tij ndaj atyre që ai i quan “të vetëshpallur” fyejnë jo vetëm mua, por çdo individ që, pavarësisht formimit akademik, punon me ndershmëri për të promovuar kulturën kombëtare.
Dashuria për historinë dhe trashëgiminë nuk matet vetëm me diploma, por me vepra konkrete. Unë kam një përvojë mbi 30-vjeçare në studimin dhe promovimin e trashëgimisë shqiptare. Së bashku me vëllain tim binjak, Naim Flamuri, jam bashkautor i librit të parë shqip të shekullit të 21-të, “E përjetshme është Shqipëria”, i cili sot gjendet në Librarinë e Kongresit në Washington, DC, si dëshmi e vlerës së tij. Jam po ashtu koautor i librit “Koha e shegës” (2008) dhe kam botuar librin tim të parë autorial “Prej Dulcigno në Dinoshë”.
Përtej këtyre, një kontribut i rëndësishëm është zbulimi i varrit të Mara Kastriotit, motrës së Gjergj Kastriotit Skënderbeut, në ishullin Kom, një punë e realizuar së bashku me mikun tim Gazmend Çitaku. Ky zbulim ka pasuruar njohuritë tona për historinë shqiptare dhe ka forcuar lidhjet me trashëgiminë e familjes Kastrioti. Të gjitha këto vepra janë prova të një angazhimi të palodhur, jo të një “pseudostudimi” sensacionist, siç z. Kraja përpiqet të portretizojë.
Z. Kraja mund të ketë energjinë dhe pasionin e moshës së tij të re, por kjo nuk i jep të drejtën të denigrojë punën e të tjerëve që, me dekada përvojë, kanë dhënë kontribute të pamohueshme. Në vend të akuzave të pabazuara, ai mund të zgjedhë të bashkëpunojë, duke sjellë ekspertizën e tij si arkitekt për të plotësuar përpjekjet e përbashkëta. Për shembull, zbulimi i gurit në Shas nuk do të kishte ndodhur pa vëmendjen e individëve si Valon Kovaçi dhe pa profesionalizmin e arkeologëve si Anton Lulgjuraj. Kjo tregon se bashkëpunimi mes amatorëve dhe profesionistëve mund të sjellë rezultate të vlefshme, nëse lihen mënjanë egoizmat dhe pretendimet për “bajraktarllëk”.
Në përfundim, i bëj thirrje z. Kraja të reflektojë mbi pasojat e kritikave të tij të pamenduara, të cilat fyejnë jo vetëm mua, por edhe çdo individ që punon për kulturën kombëtare. Historia dhe trashëgimia shqiptare nuk janë pronë e askujt, por një pasuri që kërkon kontributin e të gjithëve. Unë mbetem i hapur për dialog, por jo për të pranuar sulme të padrejta që synojnë të errësojnë punën time dhe të të tjerëve. Le të punojmë bashkë për të ndriçuar të kaluarën tonë, jo për të hedhur hije mbi njëri-tjetrin.
Me respekt,
Sami Flamuri