Sarajeva është kryeqyteti i Bosnjës dhe Hercegovinës dhe njëherësh qyteti më i madh i këtij vendi. Sarajeva është qendra politike, financiare, sociale dhe kulturore e Bosnjës dhe Hercegovinës dhe një qendër e shquar e kulturës në Ballkan. Ajo ushtron ndikim në mbarë rajonin në argëtim, media, modë dhe arte. Për shkak të historisë së saj të gjatë të diversitetit fetar dhe kulturor, Sarajeva nganjëherë quhet “Jerusalemi i Evropës” ose “Jerusalemi i Ballkanit”. Është njëri nga qytetet e mëdha evropiane që ka një xhami, kishë katolike, kishë ortodokse lindore dhe sinagogë brenda të njëjtës lagje. Qyteti modern u ngrit në shekullin e 15-të si një kështjellë osmane, kur perandoria e fundit u shtri në Evropë. Sarajeva ka fituar famë ndërkombëtare disa herë gjatë historisë së saj. Në 1885, ishte qyteti i parë në Evropë dhe qyteti i dytë në botë që kishte një rrjet tramvaji elektrik me kohë të plotë që kalonte nëpër qytet, pas San Franciskos në Kaliforni të Shteteve të Bashkuara. Në vitin 1914, ishte vendi i vrasjes së Franc Ferdinandit nga një aktivist lokal i Bosnjës së Re, Gavrilo Princip, një vrasje që shkaktoi Luftën e Parë Botërore. Kjo rezultoi në fundin e sundimit austro-hungarez në Bosnje dhe krijimin e Mbretërisë multikulturore të Jugosllavisë në rajonin e Ballkanit. Më vonë, pas Luftës së Dytë Botërore, zona ra nën kontrollin e Republikës Socialiste Komuniste të Bosnjës dhe Hercegovinës brenda republikës së njohur edhe si Jugosllavia e Dytë. Ndërsa Sarajeva u caktua si kryeqyteti i kësaj republike më të madhe, popullsia dhe bizneset e saj u zgjeruan me shpejtësi, me investime në infrastrukturë dhe zhvillim ekonomik. Në vitin 1984, Republika Socialiste mirëpriti Lojërat Olimpike Dimërore, të cilat shënuan një epokë të begatë për qytetin. Megjithatë, pas fillimit të luftrave jugosllave, qyteti pësoi rrethimin më të gjatë të një kryeqyteti në historinë e luftës moderne, për një total prej 1.425 ditësh, nga prilli 1992 deri në shkurt 1996. Kjo ishte gjatë Luftës së Bosnjës dhe shpërbërjes së Jugosllavisë, nën pasionet etnike nacionaliste që copëtuan familjet dhe rezultuan në gjenocid dhe masakra. Me rindërtimin e vazhdueshëm të pasluftës, Sarajeva është qyteti me rritjen më të shpejtë në Bosnje dhe Hercegovinë. Disa nga vendet që sygjurejmë te vizitoni në Sarajevë janë : Bashçarshija , Muzeu i krimeve kundër njërzimit dhe gjenocidit 1992-1995, Muzeu i atentatit ose Gavrilo Principit, Katedralja e Zemrës së Jezu Krishtit, etj .
Bashçarshija është Pazari i Vjetër i Sarajevës dhe qendra historike e kulturore e qytetit. Ajo u ndërtua në shekullin e 15-të kur Isa-Beg Ishakoviq themeloi qytetin. Ndodhet në bregun verior të Lumit Milacka, në komunën Stari Grad (Qyteti i Vjetër). Në Bashçarshi ka disa ndërtesa të rëndësishme historike, si xhamia e Gazi Husrev-begut dhe Kulla e Sahatit. Sot Bashçarshija është atraksioni kryesor turistik i Sarajevës. Komuniteti lokal i Bashçarshisë është shtëpia e 1.790 banorëve. Fjala bashçarshi rrjedh nga gjuha turke. Fjala “bash” e cila në turqisht është “baş” fjalë për fjalë do të thotë “kokë”, por në disa kontekste do të thotë gjithashtu “primare”, “kryesore”, “kapital”. “çarshija” që është “çarşı” në turqisht do të thotë “pazar” ose “treg” emri i plotë i rrethit fjalë për fjalë përkthehet në ‘pazari kryesor’.
Muzeu i gjenocidit kundër krimeve të njerëzimit 1992 – 1995, u themelua në korrik 2016 si një nismë për të ruajtur kujtimin e të gjitha viktimave të luftës në Bosnjë që zgjati nga viti 1992-1995. Vetë themeluesit e muzeut janë viktima që i mbijetuan luftës. Së bashku me të rinjtë e kanë bërë muzeun realitet dhe e kanë mbajtur në funksion. Që në fillesat e muzeut , përkatësisht shkallët, fillojnë me mesazhet “këtu të gjallit heshtin, ndërsa të vdekurit flasin”. Dhe me të vertëtë, e kuptoni më mirë këtë mesazh një herë mbasi të keni vizituar muzeun. Ekspozita e muzeut përmban një sërë fotografish dhe sende personale që përmbajnë historitë e viktimave të luftës. Stafi i muzeut ka dhënë maksimumin për t’i transferuar ato histori në pjesë të shkruara që qëndrojnë me krenari pranë çdo artikulli. Për ta bërë vizitën më autentike dhe realiste, muzeu paraqet simulime të një varri masiv dhe izolimi. Mbajtja gjallë e kujtesës është një faktor i rëndësishëm për shmangien e gjenocideve dhe masakrave në të ardhmen. Historia është diçka që duhet të kujtojmë!
Muzeu i Gavrilo Principit ose ndryshe Muzeu i atentatit. Muzeu ndodhet në vendin ku Gavrilo Principi vrau Franc Ferdinandin, trashëgimtarin e fronit austro-hungarez, gjë që çoi në shpalljen e luftës ndaj Serbisë dhe fillimin e Luftës së Parë Botërore. Muzeu u hap në vitin 2007 pas rinovimeve të shumta. Muzeu i mirë-projektuar dhe miqësor për vizitorët, detajon vitet e sundimit austro-hungarez në Sarajevë dhe efektet që ai pati në qytet, nga ndryshimet politike dhe administrative te arti dhe arkitektura, dhe gjithçka në mes. Ekspozita e muzet përmban një koleksion artikujsh dhe fotografish me të cilat muzeu paraqet një histori kronologjike të sundimit austro-hungarez në Bosnje dhe Hercegovinë. Ai është i ndarë në njësi tematike: Rezistenca ndaj pushtimit, administrata dhe jeta kulturore, shoqëritë kulturore dhe fetare-arsimore, shtypshkronjat dhe botimet, industria dhe arkitektura, efekti i aneksimit austro-hungarez të Bosnjës dhe Parlamentit të Bosnjës dhe Vrasja e Princit të Kurorës Franc Ferdinandit dhe gruas së tij Sofia që çoi në Luftën e Parë Botërore. Duke pasur parasysh perceptimin shpeshherë të ndryshëm të Principit për pjesë të ndryshme të shoqërisë (luftëtar për liri për shumë serbë dhe pan-jugosllavë, paraardhës terrorist i Karaxhiqit për disa boshnjakë), muzeu tenton të minimizojë rëndësinë historike të ndërtesës, pavarësisht vendndodhjes së saj.
Katedralja e Zemrës së Shenjtë të Krishtit (srb-kro: Katedrala Srca Isusova) është një kishë katolike në Sarajevë; e referuar zakonisht si Katedralja e Sarajevës, është katedralja më e madhe në Bosnjë dhe Hercegovinë. Ndërtesa është me elemente të Rilindjes Romane. Ndërtesa iu dha kontraktorit vjenez Baron Karl Svarc me arkitektin mbikëqyrës Josip Vancash. Ai e modeloi atë sipas Notre-Dame në Dijon (Francë). Puna filloi më 25 gusht 1884 dhe përfundoi më 9 nëntor 1887. Peshkopi i Dubrovnikut ishte i pranishëm për shenjtërimin më 14 shtator 1889. Katedralja është 41.9 metra e gjatë dhe 21.3 metra e gjerë. Është ndërtuar në stilin neo-gotik; dy kambanoret janë 43.2 m të larta. Jashtë ka një monument të Papa Gjon Palit II, i cili e vizitoi Sarajevën në vitin 1997.
Ushqimi tradicional boshnjak ndan ngjashmëri me kuzhinën turke dhe mesdhetare, një trashëgimi prej 400 vjetësh të sundimit osman. Pjatat tipike përfshijnë mishin, zakonisht qengjin ose viçin. Ja disa nga ushqimet që mund ti gjeni dhe provoni: qebaba, byrek, dolma, tufahije, bakllava, bosanski lonac etj.
Donika Lulgjuraj