Shoqata “Vatra” në Tampa të Floridës ka njoftuar ndarjen nga jeta në moshën 69-vjeçare të Gjon (John) Lulgjurajt, aktivist i njohur me ndikim në komunitetin shqiptar.
“Me hidhërim të thellë ju njoftojmë që sot u nda nga jeta në moshën 69-vjeçare z. Gjon Lulgjuraj, një nga patriotët dhe njerëzit më me influencë në komunitetin shqiptar në SHBA. Do të kujtohet gjatë për kontributin e tij moral dhe financiar për çështjen kombëtare. Pushoftë në paqe!” shkruhet në njoftim.
I lindur në fshatin Llofkë pranë Sukës së Grudës, pas shkollimit të parë në vendlindje do të ndiqte Gjimnazin Klasik Dominikan në ishullin Braç të Kroacisë. Kur mbërriti në Amerikë (Detroit) në vitin 1970 në moshën 18-vjeçare, nisi studimet e larta në Miçigan, në degën e historisë së artit – periudha e renesancës, kurse më pas magjistoi në degën e historisë së arkeologjisë. Pas përfundimit të studimeve hapi një biznes në Miçigan, duke e mbajtur për 13 vjet. Në vitin 1989 u shpërngul në shtetin e diellit, në Florida.
Në mars të vitit 1971 si student në mërgim ai themeloi dhe drejtoi programin radiofonik “Zëri i Komunitetit Shqiptar në Detroit”, me qëllim për të pasur një zë objektiv kundër influencës së Jugosllavisë së atëhershme të Titos ndaj shqiptarëve. Ky ishte programi i parë afatgjatë në gjuhën shqipe në Miçigan, i cili u transmetua një çerek shekulli, deri në mars të vitit 1996.
Nga viti 1972 deri ne vitin 1977 ka qenë nënkryetar i Organizatës famëmadhe “Ethnic Council of Michigan”, organizatë që përfaqësonte të gjitha grupet etnike në Miçigan. Në vitin 1976 u nderua me detyrën për të hapur dhe drejtuar kremtimin e parë në Miçigan për “Bicentennial”, 200-vjetorin e Shteteve te Bashkuara, në praninë e Guvernatorit të Miçiganit dhe shumë personaliteteve të larta shtetërore. Ky ishte një nderim i madh që iu bë Gjonit për faktin se kjo natë historike në Michigan, ku jetonin mbi dy milionë njerëz të komuniteteve të ndryshme, udhëhiqej nga një shqiptar (malësor).
Gjoni me ndihmën e Viktor Çaços dhe shumë familjeve shqiptare, po në vitin 1976 formoi “Grupin Vallëzues”, i cili mori pjesë në programin e kremtimit të 200-vjetorit të Shteteve te Bashkuara. Ai ishte mjaft aktiv edhe në fushën e sportit. Ka qenë bashkëthemelues i skuadrës së futbollit “Iliria”. Gjatë viteve 1978 dhe 1979 ka qenë kryetari i Lidhjes së Futbollit në Detroit, në kuadër të së cilës ishin edhe dy skuadra shqiptare, “Besa” dhe “Iliria”, detyrë e cila i jepte mundësi të kontrollojë më afër aktivitetet e elementit pro-jugosllav.
Në vitin 1979, i ftuar nga Shtëpia e Bardhë ka marrë pjesë në punime me “Delegacionin Amerikan për Konferencën e Madridit” për të drejtat e njeriut, sipas marrëveshjes së Helsinkit. Gjatë këtyre punimeve ai kërkoi nga Delegacioni amerikan që në agjendën e tyre të diskutohej për shkeljet flagrante të të drejtave të njeriut ndaj popullit shqiptar në Jugosllavinë e atëhershme, si dhe gjendjen tepër të vështirë të popullit në Shqipëri nën diktaturën enveriste.
Ka ndihmuar në organizimin dhe ka marrë pjesë në shumë aktivitete të komunitetit, duke përfshirë edhe mitingje dhe demonstrata në përkrahje të popullit shqiptar. Ndër demonstratat kryesore që u përgatitën në Miçigan, ishte “Greva e Urisë” pranë Qendrës Federale në Detroit. Në këtë grevë 17 shqiptarë qëndruan pesë ditë pa ngrënë, derisa u realizuan kërkesat e tyre për t’u takuar me senatorët e Miçiganit. Si rrjedhim, senatorët premtuan se do ta përkrahin Rezolutën e parashtruar pranë Kongresit Amerikan për Kosovën. Demonstrata të tjera me rëndësi ishin ato që shkaktuan mbylljen e festivalit jugosllav në Detroit etj.
Gjon Lulgjuraj disa herë ka dhënë dëshmi pranë Kongresit Amerikan, për gjendjen e Shqiptarëve në Kosovë, Maqedoni, Mal të Zi dhe Shqipëri. Në vitin 1982, gjatë një demonstrate të madhe të shqiptarëve në Uashington, ai mbajti një fjalim në gjuhën angleze, në shkallët e Kongresit Amerikan, ku denoncoi aktet gjenocidale serbo-malazeze-maqedonase dhe greke ndaj popullit shqiptar.
Për disa vite ka qenë kryetar i organizatës më prestigjoze të Diasporës – Organizatës Kombëtare Shqiptaro-Amerikane (Albanian American National Organization), e themeluar në vitin 1946 me qëllim për të ruajtur identitetin tonë kombëtar në mërgim. Për disa vite ka drejtuar edhe Lëvizjen “Atdheu na Bashkon”, të formuar në vitin 2006. Në një periudhë kohore 42 vjeçare në Amerikë, Gjon Lulgjuraj disa herë ka qenë i pranishëm me shkrimet e tij në shtypin amerikan në mbrojtjen e çështjes shqiptare.
Në vitin 1979, ai publikisht denoncoi shtypin amerikan që Nënë Terezën e quanin “Murgeshë Jugosllave”, duke dhënë fakte nga intervistat që Nënë Tereza i bëri në Detroit, ku ajo deklaroi se ishte shumë krenare që ishte shqiptare. Si rrjedhojë e kësaj proteste shtypi në Miçigan e identifikoi Nënë Terezën me prejardhje shqiptare.
Homazhet në nderim të Gjon Lulgjurajt u bënë të shtunën, ndërsa u varros të dielën në Florida të SHBA-së.
Beqir Sina