Malta është shtet i vogël, i përbërë nga tre ishuj. Gjendet në jug të Italisë, nën ishullin e Sicilisë, në Detin Mesdhe, jo shumë larg nga bregdeti verior i Afrikës.
Deri në shek. XI Malta i takonte Arabisë, mandej vjen periudha e kristianizmit. Për një periudhë, Maltën e pushtoi Napoleon Bonaparta.
Malta ka qenë në të kaluarën, deri në shek. XX, vendi ku ndalonin edhe detarët ulqinakë. Kohës së fundit shumë ulqinakë e vizitojnë Maltën. Në mesin e tyre edhe djali im Miniri me bashkëshorten Zuhren, në tetor të këtij viti e vizituan Maltën.
Një prej ditëve, derisa ishte për vizitë në Maltë, më telefonoi djali Miniri dhe më tha: Kam dëgjuar se këtu në Maltë janë varrezat ulqinake? Interesohu te shokët tuaj se si mund t‘i gjej?!
Së pari telefonova Jusuf – Cufo Likën. Ai më tha se Xhivat Zyberi ka qenë në Maltë dhe i ka vizituar varrezat ulqinake. Xhivati ia dërgoi djalit tim vendndodhjen e varrezave.
Varrezat ulqinake në Maltë janë në një vend me varrezat turke. Për këtë arsye, ruajtjen e këtij lokaliteti e bënte Konsullata e Turqisë. Në këtë mjedis gjendet një shtëpi ku punonin rojtarët e këtyre varrezave. Ata e orientuan Minirin deri te katër varrezat e ulqinakëve, të cilat i përkasin shek. XIII (sipas kalendarit islam).
Varrezat janë me mbishkrime në osmanishten e vjetër. Për këtë arsye, fotografitë e varrezave ia dërgova Ali ef. Bardhit, i cili është një ndër njohësit e rrallë të osmanishtes së vjetër te ne. Vetëm pas një ore, ai m’i dërgoi përkthimet e mbishkrimeve të këtyre varrezave:
Haxhi Mehmed Hoxha
Për shpirtin e tij fatiha
Viti 1236, muaji Dhu’l-kade
Qoftë i mëshiruar
Ulqinaku Ibrahimi, i biri i Mehmedit
Shpirtit të tij, fatiha
Viti 1252.
Ai (Allahu)
është Krijuesi, i Përhershem
Qoftë i mëshiruar, i falur
Mehmed Ulqinaku, i biri i Haxhi Et’hemit Kumin.
Shpirtit të tij, fatiha
Viti 1266.
…
Dervish Ibrahim(i)
Shpirtit të tij, fatiha
1267
Përmes këtij artikulli vërtetohet që detarët ulqinakë kanë lundruar para shumë shekujve. Gjithashtu vërteton përkujdesjen që ka treguar pala turke për ruajtjen e këtyre varrezave.
Po ashtu janë për t’u lavdëruar Xhivat Zyberi dhe Minir Karamanaga me bashkëshortet e tyre, që me respekt të veçantë i vizituan këto varreza. Një falënderim i veçantë edhe për Ali ef. Bardhin, që bëri përkthimin e mbishkrimeve të këtyre varrezave.