Letërsia vedike përbën pikën kryesore të letërsisë sanskrite dhe është depo e disa koncepteve themelore të të drejtave të njeriut. Ky dorëshkrim përpiqet të dekodojë parimet e të drejtave të njeriut të fshehura në tekstet Vedike. Më tej, ai përpiqet të shikojë një lidhje midis letërsisë arkaike Vedike dhe të drejtave të njeriut dhe i qaset temës së të drejtave të njeriut nga këndvështrimi i teksteve Vedike. Si koncept i artikuluar, të drejtat e njeriut kanë origjinë të dallueshme perëndimore, megjithëse elementet që përbëjnë konceptin postulojnë forma të ndryshme kulturore, dhe gjenden në qytetërime të ndryshme nga të cilët njëri është qytetërimi Vedik. Të drejtat Vedike sigurisht nuk janë të ngjashme me të drejtat moderne të njeriut, por atëherë nuk do të ishte e mundur të pritej shumë nga tekstet që janë afërsisht 3.500 deri në 4.000 vjet të vjetra. Shoqëria Vedike ishte kryesisht një shoqëri e predikuar nga detyrimet dhe shumica e të drejtave që rezonojnë në literaturën Vedike janë kryesisht abstrakte.
Të drejtat e njeriut nuk diskutohen në mënyrë eksplicite dhe të drejtpërdrejtë në literaturën Vedike dhe nuk është shumë befasuese, pasi do të ishte ndoshta e tepërt të pritej nga literatura e parë e krijuar e historisë njerëzore. Megjithatë, nuk ka dyshim se disa nga idealet e larta të të drejtave të njeriut rezonojnë në himnet e letërsisë Vedike dhe integrojnë një perspektivë joperëndimore në historiografinë e të drejtave të njeriut.
Literatura Vedike i trajton detyrat si rrjedhojë të të drejtave pasi theksimi i njëanshëm i të drejtave do të provonte të pengonte kultivimin e frymës së dobisë së gëzueshme dhe kolektive midis shoqërisë Vedike.
Vedat , veda- sanskritisht: lit. ‘dije’) janë një grup i madh tekstesh (fetare) me origjinë nga India e lashtë. Të kompozuara në sanskritishten, tekstet vedike përbëjnë shtresën më të vjetër të letërsisë sanskrite dhe shkrimet më të vjetra të hinduizmit.
Ka katër Veda: Rigveda, Yajurveda, Samaveda dhe Atharvaveda. Çdo Veda ka katër nënndarje – Samhitas (mantra dhe bekime), Aranyakas (tekst mbi ritualet, ceremonitë, sakrificat dhe flijimet simbolike), Brahmanas (komentime mbi ritualet, ceremonitë dhe sakrificat) dhe Upanishads (tekste që diskutojnë meditimin, filozofia dhe njohuritë shpirtërore). Disa studiues shtojnë një kategori të pestë – Upasanas (adhurim). Tekstet e Upanishads diskutojnë ide të ngjashme me traditat sramana heterodokse.
Vedat janë transmetuar gojarisht që nga mijëvjeçari i dytë p.e.s. me ndihmën e teknikave të përpunuara mnemonike. Mantras, pjesa më e vjetër e Vedave, recitohen në epokën moderne për fonologjinë e tyre dhe jo për semantikën dhe konsiderohen si “ritme primare të krijimit”, para formave të cilave u referohen. Duke i recituar ato, kozmosi rigjenerohet, “duke gjallëruar dhe ushqyer format e krijimit në bazën e tyre”.
Fjala sanskrite véda “dije, mençuri” rrjedh nga rrënja vid- “të dish”. Kjo është rindërtuar si rrjedhojë nga rrënja proto-indo-evropiane *ueid-, që do të thotë “shih” ose “di”. Vedat quhen Marai ose Vaymoli në pjesë të Indisë Jugore. Marai fjalë për fjalë do të thotë “i fshehur, një sekret, mister.
Hindusët i konsiderojnë Vedat si apauruseya, që do të thotë “jo nga njeriu, por nga qenia mbinjerëzor” dhe “i papërcaktuar, pa autor.”Vedat, për teologët ortodoksë indianë, konsiderohen zbulime të para të lashta, pas meditimit intensiv dhe tekstet që janë ruajtur më me kujdes që nga kohërat e lashta.
Pjesa më e vjetër e Rig Veda Samhita u kompozua gojarisht në Indinë Beriperëndimore (Penxhab) midis shek. 1500 dhe 1200 p.e.s., ndërsa libri 10 i Rig Veda dhe Samhitas të tjerë u përpiluan midis 1.200 dhe 900 p.e.s. më në lindje, midis Yamuna dhe Ganges, zemra e Aryavartës dhe Mbretërisë Kuru (rreth 1200 – rreth 900 pes).Tekstet “circum-Vedike”, si dhe redaktimi i Samhitas, datojnë në shek. 1000–500 p.e.s.
Vedat na tregojnë tablonë metaforike rreth spiritualitetit të lashtë eksperimental të njerëzimit duke na zbuluar analogji shpirtërore në të tri botërat, botën kozmike, tokësore (natyrës) dhe njerëzore. Ato na ndihmojnë në shfrytëzimin e vëzhgimit, të menduarit dhe konkluzioneve tona rreth realitetit. Ato gjithashtu na ndihmojnë të kuptojmë konceptet e lashta për perënditë si koncepte që pasqyrojnë mençurinë praktike. Ato na ndihmojnë të kuptojmë jetën.