Në plazh

Asllan Bisha

Dielli depërtonte pamëshirshëm edhe çadrat ku pinim kafen e mëngjesit me shokun tim Basriun, i cili kishte zënë vend në “Sahat Kullë”.

• U vonove?
• Po, kishte tollovi, trafik i marrë. Dhe e ke të lehtë, unë me motoçikletë, ndërsa ti me mercedes, – i thashë.
• Jo, erdha me biçikletë. Me të dëpërtoj dhe s’kam problem për parking.
  Kamerieri më solli kapuçinon duke më shërbyer me respekt.
• A e sheh si më nderojnë nxënësit e mi? – iu drejtova. – Ti je profesor i studentëve, ndërsa unë i edukoja kur ishin të vegjël, – buzëqesha unë. – Ky ka qenë nxënës i dobët. I thoja: Ti do të jesh kamerieri më i mirë. Si duket, më ka dëgjuar. Dhe s’e ka punën keq. Mësimdhënësi i tij duhet të shesë libra, të punojë, sepse pensioni është i vogël.
• Po ku ka pension të madh?! As në Amerikë, as në Australi s’kanë pensione të mëdha, – sqaronte ai.
  Unë s’mund ta kuptoja se shtetet aq të mëdha dhe të rregulluara nuk jepnin pensione të mira. Dhe ashtu biseda nuk do të merrte fund po të mos hynte në kafene Aliu, gazetar, i cili më tha:
• Pse humb kohë, nisja punës! Mysafirë kanë ardhë. S’e di se ka pasur më shumë.
• Mirë more, po a kanë ardhur fëllanza?! Më mirë thuaj mysafire, – më ngacmonte Basriu. – A ka të huaja se ky nuk u afrohet motrave shqiptare?
  Aliu zuri vend, i solli kafen kamerieri. Unë desha të paguaj, por Basriu i tha: Ky ende s’ka fituar asnjë lek dhe pas punës paguan.
  U ngrita në këmbë. Me keqardhje i lashë shokët e mi. Motoçikleta ndezi me të parën. Unë buzëqesha dhe isha disi krenar. Dhe u futa në trafikun e marrë. Por kishte ndalesë dhe çava në trotuar, për ta kaluar tollovinë. U futa në plazhin “Lido”. Motoçikletën e lidha me zinxhirë. Buzëqesha dhe thashë: “’Mercedesi’ im i sigurt. I lidhur për pishe. Atë s’do ta marrë askush, përveç ndonjë endacaku apo hajni i vogël”. Sa do të qeshnin Aliu dhe Basriu me mua sikur të më shihnin. “Kështu është kjo botë, ndoshta lodrova shumë në rini dhe tash duhet të paguaj ‘gabimet’ në pleqëri”. Kapa strajcën plot libra, i hodha në shpinë, ndërsa revistat për fëmijë i mbaja në dorë. Hyra në plazh, disi prishaqejfi. “Duhet të punosh”, qortova unin tim, dhe posa hyra në plazh thërrisja me zë, i cili disi më ngatërrohej: “Revista për fëmijë dhe libra për të rritur”. Vazhdoja, por askush s’e sillte kokën nga unë. Dhe gati pa mbaruar plazhin, një zë burri i prerë më thirri:
• Eja këtu more zotni.
  E përshëndeta.
• Dua t’i shikoj ngadalë dhe të përzgjedh. Ashtu je lodhur.
  – Po, shumë mirë!, fola qetë. – Unë po ju lë librat, – fola i vendosur. – Çdo libër ka çmimin dhe ju mund edhe t’i shitni, – fola me buzën në gaz dhe me një çik ironi. – Unë do shkoj të freskohem pak.
• Mirë, kështu edhe më mirë.
  Seç isha i etur, por më shumë i mërzitur. I fola vetes dhe qortova unin tim. U nisa drejt restorantit të plazhit “Bellevue” në ranë. Aty në restorant, ata që ishin ngopur me rreze dielli ose që donin për pak kohë t’i iknin vapës, freskoheshin. Sa hyra kamerieri që më njihte u gëzua dhe foli me zë të lartë.
• Mirë se erdhe profesor. Ulu këtu pranë këtyre zonjave. Por mos m’i nguc profesor.
  Simpatia e tij u ngrit në këmbë dhe iu drejtua kamerierit: – Ky profesor?!
  – Po, i tha anglisht. – Të ulet profesori këtu.
• Po, – tha kamerieri dhe më solli birrën.
• Ne ruse, – foli ajo e gëzuar. – Ju dini rusisht?
  • Po, – thashë qetë. – Kam pasur dy semestra nga rusishtja, e njoh edhe klasikën ruse.
• Ju pëlqen? Është letërsi botërore e mrekullueshme.
  Ajo cakërroi gotën dhe i tha shoqes: – Do kënaqemi, gjeta një njeri që më përgjigjet mua. Kamerieri duke u mahitur buzëqeshte dhe më porositi: – Mbeta pa gjâ, ma more rusen. Po qeshi profesor.
  Dhe iu tha atyre: – Ky është shkrimtar, shkruan libra.
  – Mrekulli. Çka shkruani?
• Nga jeta. Ashtu siç ka shkruar Çehovi, – qesha dhe cakërrova gotën. Birra e freskët ishte e shijshme, por disi më ra më shpejt në lukth, i cili ishte i uritur, sepse koha e drekës kishte kaluar.
• Unë e paguaj birrën për Çehovin, – tha rusja, e cila tregonte se kishte mbaruar dy universitete. – Thuaj mikut tënd, ai s’më beson.
• Dy universitete ka mbaruar, – i thashë.
  Ajo e puthi kamerierin, pastaj m’u vërsul mua. Unë kisha mbetur i shtangur. – Ah profesor, të do shumë. I pëlqen, por merre ditën, në mbrëmje është imja.
• Çka thotë?
• Më tha ditën mund ta kaloj me ty, ndërsa në mbrëmje do të dalësh me të.
• Ok, – i tha mikut tim dhe e puthi edhe një herë.
• Jemi marrë vesh profesor, – m’u drejtua mua. – Është e dehur pak, por është e lirë. Ka mjaft edhe për mua, edhe për ty, – qeshte kamerieri. Unë i tregoja një urti.
  “Një plak i lutej Zotit si puna ime. O Zot, je i padrejtë! – Pse? – e pyeti plakun. “Eh më more kivetin e më le lezetin. – Po çfarë don? – e pyeti plakun. Ai i tha: O m’i merr të dyja, ose m’i len të dyja”.
  Kamerieri gajasi së qeshuri, ndërsa zonjat kërkonin përkthimin në rusisht. Unë porosita një birrë dhe një litër verë të kuqe. ,,Sot kështu është nisur, kështu paska qenë shkruar”, flisja me unin tim, ndërsa rusja më përmblodhi me të dyja duart. “O Zot u bëra gaz i botës. Kush më beson mua se unë rastisa…” Kur e piva gotën e parë të birrës së dytë, më erdhi një guxim dhe një kurajo: “Askush s’i thotë kujt faleminderit… Unë kam të drejtë të pushoj, të çlodhem. Njerëzit gjithmonë merren me thashetheme”. Gati nuk qesha se fjala e urtë në mendjen time të turbullt vinte me ngulm: “S’mbyllen birat e gardhit dhe fjalët e hallkut”. Rusja më cakërroi gotën, më vështroi në sy dhe pyeti:
• I don femrat profesor?
  Unë u shtanga, sikur nuk dija çfarë t’i përgjigjesha.
• Nuk kupton? – buzëqeshi. – Don seks?
  Unë ashtu isha stepur, ngurruar, s’e prisja një pyetje të tillë. Asnjë femër s’ma kishte thënë ashtu prerë. “Është e dehur”, – mendoja me vete.
• Të pëlqej unë ty? – foli prerë.
  – Po, shumë.
• Harasho, – buzëqeshi e lumtur. – Pra, shkojmë në Bunë, unë e ti dhe shoqja ime.
• Mirë, por unë nuk jam i zoti për dy femra.
• Jo me dy femra. Ti je imi, jo i shoqes, – gajasi së qeshuri. Dikur tha: – Profesori frikësohet! Mendoi se unë e ti së bashku. Ai tha s’jam për dy.
  Qeshnin të dyja dhe unë, kurse kamerieri shërbente dhe vështronte me kureshtje. Ai ishte në orar të punës.
• Profesori ka frikë, – qeshi rusja dhe iu drejtua kamerierit. – Shihemi në mbrëmje, në orën 20.
• Profesor, i bëre magji.
• Jo, s’i bëra unë magji, por vena e kuqe, – i thashë.

(vijon nga numri i kaluar)

• Shkojmë! Ti paguan drekën me peshk, ndërsa unë verën në restorant të Bunës.
  Unë këqyra orën. Vështroja i havitur, llogarisja, tri dreka, taksia, librat i kisha lënë në plazh. Ashtu i stepur, thashë: – Nesër, nesër. Unë duhet të punoj.
• Po, duhet të punosh, – qeshte. – Sot, nesër është vonë.
• Jo, jo, paguaj unë, – fliste me vendosmëri. – Kam para, por s’kam fat. Burri më tradhtoi me shoqen time, – gati u shkreh në vaj. Nxori 50 euro nga kuleta.
• Mjafton? – i tha kamerierit.
• Unë t’i kthej 7 euro, – iu përgjigj ai.
• Jo, pi edhe ti diçka. Shihemi në orën 20.
  Më foli ngrohtë.
• Të kuptoj profesor. Je besnik i gruas, bravo profesor.
  Më përqafoj, ndërsa shoqja e saj buzëqeshte, pëshpëriste: – Ti i bëre magji. Ajo është shumë serioze, kamerieri s’ka arritur sa t’i puthë buzët.
  Ajo më shtrëngoi dorën miqësisht. Unë mbeta si i shtangur. Porosita një kafe me pak sheqer. Doja të kthjellohesha një çikë. Më dukej se çadrat në plazh sikur lëviznin.
  Kamerieri më solli kafenë.
• Profesor, pse nuk shkove në Bunë, unë s’të zemërohem?! Unë mbrëmë kam dal me të. Bile s’më ka lejuar as ta puth.
• Do të jetë ytja sonte në orën 20, – buzëqeshja unë, pak tharptë.
• Kafen e ke të paguar prej meje. Ke gabuar, – qeshte kamerieri.
• Shkova, – fola prerë. – Më kanë mbetur librat e shitjes në plazh.
  U ngrita. E falënderova. Frynte maestral i fortë. Pasditja kishte ecë. Dielli kishte shkuar andej kalasë. Ecja nëpër rërë. S’dija nga t’ia mbaja. “Ku janë librat? Sa shumë që jam vonuar. O Zot, piva shumë! Më ka ra në kokë. Birra ishte e ftohtë. Sot asgjë nuk shkon mirë, as librat, as dashuria. Nuk është ditë imja”.
  Ia mësyva plazhit. Nuk shihja libra. Dikur seç m’u kujtua një mendim që rrodhi vrullshëm. “Duhet të futem në ujë, të lahem mirë, pastaj kthjellohem”. Ashtu edhe veprova. I lashë rrobat buzë bregut. I këqyra mirë. Pasi i humba librat, mos t’i humbas rrobat dhe si të kthehem në shtëpi. Hyra në ujë, u zhyta. Pas dhjetë minutash, sikur e ndieja veten më të kthjellët, por frika se nuk do t’i gjej plaçkat e mia, librat, më pickonte trurin, i cili po zgjohej nga gjumi. Dola nga uji. I gjeta rrobat buzë bregut. “Mirë që e mbajta mend vendin”. Kisha këqyrë gjithë kohën vendin, por s’i kishte prekur kurrkush rrobat e mia. “Hajnat s’janë të çmendur të vjedhin rrobat e mia dhe kuletën time me 10 euro”, – mendoja, dhe ashtu vendosa të kërkoj librat, çantën time. Dhe një zë i papritur sikur më shtangu në vend.
• O libraxhi, libraxhi, këtu jam. Eja.
  E pashë dhe u nisa drejt tij.
• Humbe?! Ku ishe? U merakosa për ty. S’dija ç’të bëja, ku t’i lija librat. Kisha shkuar më parë në banesë, por m’i le në besë librat. I kemi këqyrë, – dhe m’i tregoi librat që kishte ndarë për t’i marrë. M’i dha paratë.
• Të falemnderit, – i thashë me gjithë zemër. Dhe i kërkoja falje për vonesën. E pashë se kishte ndarë për të marrë librin tim “Zonja nga kryeqyteti”.
• Këtë libër e ke dhuratë, – fola me vendosmëri. – Kush e zgjodhi këtë titull?
• E zgjodha unë, – foli zonja.
• E keni dhuratë, – fola prerë.
• Jo assesi! Ju keni dalë për të fituar.
• Është libri im, – fola qetë, sikur u turpërova një çikë.
  As burri dhe as gruaja s’u besonin fjalëve të mia.
• Ju autori?!
• Po, – thashë qetë.
  Ai vështroi foton në libër.
• Ju lumtë, urime. Kurrë s’më kishte shkuar ndërmend se një autor shet libra në plazh.
  Unë ngrita krahët. Një habi dhe respekt ndienin burrë e grua për mua. Hapi çantën dhe të gjithë librat që kishin emrin tim i morën. Kërkonin edhe nënshkrimin tim. Disa miqtë e tyre kureshtarë, pyetën: – Kush është ky që nënshkruan librat?
• Është autori.
  Edhe ata morën kopjet e fundit të librit tim. I falënderova.
• Nesër vjen në plazh?
• Po, – fola unë.
• Dua t’i kem librat tua. T’i marr. Dua t’i jap dhuratë dy libra vajzës sime në Gjermani. Është nder që ju njoftova, – foli ai. – Bravo, Ti ke vullnet dhe s’ke kompleks, punon dhe fiton. Arsimon. Nuk rri duke u ankuar, nuk kam para. Dje dola dhe s’gjeta libra shqip.
• Do t’ju sjell, nesër.
  I mora librat dhe çantën time. Isha i lumtur që në fund takova myshterinj, njerëz me vullnet të mirë. Nga respekti i lartë që kishin për mua, e ndieja veten disi të turbulluar, të skuqur. Lashë plazhin. Era e maestralit bëhej më e fortë, si kuçedër. Unë u futa në pisha, ku era gati s’frynte fare. E vendosa çantën në motoçikletë dhe lashë plazhin. As vetë s’kuptoja se si më kishte kaluar dita aq shpejt. Ishte e vetmja ditë që piva alkool. “Një herë vjen vera kah dera”, i thoja vetes. “Nesër shihemi, shkojmë në Bunë”. Më ishin ngulitur fjalët e ruses. “Sevodnja, sot, nesër jo”, – qeshja si i marrë. “O Zot, kur të del zani s’të beson insani. E ku të beson gruaja. Kur të shohin në kafe flasin. Kështu është. Ulqini është i vogël, por gojën e ka të masdhe”, – mërmërisja me veten time, ndërsa motori ecte si i çmendur.
  Sa arrita në shtëpi, shoqja ime kishte marrë çehre të rëndë, si reja mbi Valdanos.
• Më shtro bukë, – fola prerë.
• Çudi! Burrë i martuar, bile edha baba, rrin me ruse. S’të dhanë bukë ato?!
• Jo! Kërkuan drekë, por unë veç piva një birrë me to.
• Oh, Zot! Turp i botës u bëre.
• Pse kështu?
• Ja fotot!
  Unë isha ngrirë, ajo hapi telefonin. “Si është e mundur”, – flisja. “Dhe thua: flasin bota. Shumë mirë. Më jep numrin e telefonit. Asnjë fjalë më shumë. Kush janë ata që merren me jetën time, më përcjellin? Nanën e nanës! Ata të nderojnë shumë dhe unë merrem vesh”, bërtisja si bishë e plagosur.
  Shoqja ime ishte zënë ngusht, s’ma jepte numrin e telefonit. Dikur tha e qetësuar:
• Leni ato punë, por ta dish, tash s’është si dikur. Teknika ka përparuar.
  “O Zot, nuk thonë kot: Ulqini i vogël, por gojën e ka të madhe. Thashetheme”.
  Pasditja kaloi. Ra mbrëmja. Unë s’dola në shëtitje, ndërsa gruaja u qetësua. Unë s’kisha arsye për të dalë në shëtitje. Atë natë sillesha në shtrat si peshku në koc. Tani s’ka më, liri as privatësi. Vendosa të mos blej telefon të ri, ta lëviz me gisht. Një i tillë. të padit, tregon ku gjendej. Nuk doja të jem në ankth. Dy herë më ra në plazh telefoni celular. Një klasik, të plakur si unë, ma dhanë. Nxitonin ndoshta, sepse ishte teknikë e shekullit të kaluar.

Tani jam i qetë, rrallë dal në plazh. Jam në pension. Ditëve të para e kisha të vështirë. E këqyrja telefonin, por ai nuk cingëronte. Tri ditë askush s’më thirri, askush, përveç gruas që porosiste: “Mos harro të blesh bukën”. Telefonata më përkujtonte zërin e ziles. Thirrje tjera nuk pata. Mendova se u prish telefoni. E këqyrja. U kujtova: jam në pension, s’i lypem askujt. Ku janë shokët? Askush nuk më fton në kafe. “Ku shkuan ata?” – pyesja veten time.
Dola në kafe te Xhemoja, që ka ballkon të bukur, por që ka mysafirë të klasit me pak para. Si punëtorë, shpeshherë mysafirët e ngritnin zërin, kishte edhe asosh që këndonin. Unë qëndroja aty dhe i vëzhgoja. Shokët që i ftoja rëndom, më thonin: shkojmë në kafe tjetër, këtu s’ka nivel. Dhe e ndërroja kafenë, por te Xhemoja më tërhiqte balkoni mbi rrugë. Dhe ata që donin të më takonin, vinin në vendin tim, në kafen e klasës punëtore, siç e patën pagëzuar.

(Fund)