Shoqata “Kraja” në Nju Jork ka zgjedhur në Kuvendin e saj zgjedhor, të mbajtur më 28 janar 2024, Venera Gjenashajn kryetare të saj. Kjo është hera e parë në historinë 33-vjeçare të kësaj shoqate që një femër do ta drejtojë atë. Gjenashaj ka mbaruar studimet për gjuhë angleze në Universitetin e Prishtinës. Më pas ka mbaruar në SHBA studimet master të mësuesisë për fëmijët me aftësi ndryshe. Gjatë dy viteve të kaluara ajo ka qenë nënkryetare e Shoqatës “Kraja”, koordinatore e shkollës shqipe dhe organizatore e aktiviteteve të shumta. Në këtë intervistë për “Koha javore” ajo flet për vizionin e saj të drejtimit të Shoqatës “Kraja”, rolin dhe rëndësinë e saj për komunitetin krajan dhe shqiptar në SHBA si dhe për vendlindjen, bashkëpunimin me shoqatat simotra në SHBA etj.
Koha javore: Znj. Gjenashaj, në Kuvendin e fundit zgjedhor të Shoqatës “Kraja” jeni zgjedhur kryetare e saj duke u bërë femra e parë që drejton këtë shoqatë që prej themelimit të saj. Çfarë do të thotë kjo për Ju, por edhe për femrën krajane/shqiptare në SHBA dhe në hapësirën shqiptare në përgjithësi?
V. Gjenashaj: Si një grua në një pozicion drejtues, shpresoj të frymëzoj dhe fuqizoj gratë e tjera për të ndjekur ëndrrat e tyre dhe për të thyer barrierat në fushat e tyre përkatëse. Duke udhëhequr Shoqatën “Kraja”, synoj të krijoj një platformë që përforcon zërin dhe adreson nevojat e grave krajane në SHBA. Së bashku, ne mund të punojmë drejt nxitjes së një komuniteti më gjithëpërfshirës dhe mbështetës për të gjithë.
Koha javore: Cili është vizioni juaj për drejtimin e Shoqatës “Kraja”?
V. Gjenashaj: Për sa i përket vizionit tonë për të ardhmen, ne synojmë të vazhdojmë punën tonë në promovimin e vlerave tona kulturore dhe kombëtare, por edhe mbështetjen e familjeve dhe individëve në nevojë në komunitetin tonë. Ne besojmë se Shoqata “Kraja” ka fuqinë për të frymëzuar dhe bashkuar njerëzit tanë për të mirën e Krajës dhe të diasporës.
Koha javore: Në çfarë do të përqendrohet puna e saj gjatë mandatit tuaj?
V. Gjenashaj: Fokusi ynë në dy vitet e ardhshme do të jetë në zgjerimin e programeve tona në terren dhe në vendlindje, krijimin e më shumë mundësive për rininë tonë që të shfaqin punën dhe vizionin e tyre. Diversitet edhe më i gjerë gjinor është një nga misionet e mia. Dua që femra krajane t’i tregojë mundësitë dhe vlerat e saj në shoqërinë tonë.
Lidhjet e forta me vendlindjen dhe misionet humanitare si gjithmonë janë gurëthemele të palëkundura të Shoqatës “Kraja”.
Koha javore: A do të ndryshoni diçka?
V. Gjenashaj: Sa i përket ndryshimeve, ne jemi gjithmonë të hapur për ide dhe sugjerime të reja. Ne e kuptojmë se bota po evoluon vazhdimisht dhe është e rëndësishme për ne që të përshtatemi dhe të qëndrojmë relevantë. Megjithatë, çdo ndryshim që bëjmë do të shqyrtohet me kujdes nga këshilli i Shoqatës dhe do të përputhet me misionin dhe vlerat tona.
Koha javore: Cili është ndikimi real i Shoqatës “Kraja” në jetën e komunitetit krajan dhe shqiptar në SHBA?
V. Gjenashaj: Për sa i përket ndikimit të Shoqatës “Kraja” në jetën e komunitetit krajan dhe shqiptar në SHBA, ajo luan një rol jetik. Shoqata shërben si qendër për ruajtjen e kulturës, angazhimin dhe mbështetjen e komunitetit. Nëpërmjet nismave, ngjarjeve dhe programeve të ndryshme, ne përpiqemi të promovojmë trashëgiminë tonë të pasur shqiptare, të ofrojmë burime dhe të krijojmë një ndjenjë përkatësie për anëtarët e komunitetit tonë.
Koha javore: Si e vlerësoni bashkëpunimin me shoqatat tjera simotra në SHBA?
V. Gjenashaj: Për sa i përket bashkëpunimit me shoqata të tjera simotra në SHBA, Shoqata “Kraja” vlerëson bashkëpunimin dhe partneritetin. Ne besojmë në forcën e unitetit dhe në mënyrë aktive kërkojmë mundësi për të punuar së bashku me organizata të tjera që ndajnë qëllimet dhe vlerat tona. Duke bashkuar forcat, ne mund të maksimizojmë ndikimin tonë dhe të krijojmë një sistem më të fortë mbështetës për komunitetin shqiptar.
Koha javore: Çfarë konsideroni si të arriturat më të mëdha të Shoqatës “Kraja” në punën e saj të deritashme?
V. Gjenashaj: Kur bëhet fjalë për arritjet më të mëdha të Shoqatës “Kraja”, ka pasur shumë momente të shënuara – nga organizimi i festivaleve të suksesshme kulturore dhe kurseve edukative të gjuhës shqipe e të vallëzimit, deri tek dhënia e bursave dhe mbështetjes për studentët, gjithmonë me aksione humanitare, ne kemi dhënë kontribut të rëndësishëm për komunitetin. Megjithatë, unë besoj se arritja jonë më e madhe qëndron në lidhjet dhe ndjenjën e përkatësisë që kemi krijuar në komunitetin tonë. Së bashku, ne po ndërtojmë një komunitet më të fortë dhe më të gjallë krajan në SHBA.
Koha javore: Cilat janë problemet më të mëdha të komunitetit krajan/shqiptar në SHBA? Sa ka arritur Shoqata “Kraja” t’i trajtojë këto probleme?
V. Gjenashaj: Problemet më të mëdha me të cilat përballet komuniteti shqiptar në SHBA mund të ndryshojnë nga situata në situatë. Megjithatë, disa sfida të zakonshme përfshijnë barrierat gjuhësore, asimilimin kulturor, diskriminimin dhe qasjen e kufizuar në burime dhe mundësi. Sa i përket Shoqatës “Kraja”, ne kemi punuar në mënyrë aktive për adresimin e këtyre problemeve përmes iniciativave të ndryshme, organizimit të aktiviteteve kulturore, si dhe avokimit për të drejtat dhe nevojat e komunitetit. Ne jemi shumë krenarë me komunitetin tonë, sepse ka bërë përparim të konsiderueshëm, edhe pse ka gjithmonë më shumë punë për të bërë dhe hapësirë për t’u përmirësuar.
Koha javore: Sa është e vështirë për një shqiptar që të ruajë identitetin kombëtar në SHBA?
V. Gjenashaj: Ruajtja e identitetit kombëtar si shqiptar në SHBA mund të jetë sfiduese dhe shpërblyese. Kërkon një përpjekje të vetëdijshme për të ruajtur dhe festuar trashëgiminë tonë gjuhësore dhe kulturore. Shumë shqiptarë në SHBA marrin pjesë aktive në ngjarjet e komunitetit, shkollat e gjuhës dhe organizatat kulturore për të qëndruar të lidhur me rrënjët e tyre. Është një proces i vazhdueshëm, por me vendosmëri dhe mbështetje nga komuniteti është e mundur të ruhet një identitet i fortë shqiptar.
Koha javore: Në Nju Jork dhe qytete të tjera të SHBA-së ka shumë shoqata të shqiptarëve në Malin e Zi të organizuara në baza krahinore nga ata vijnë. Sa është treguar funksional ky lloj i organizimit të diasporës sonë në SHBA? A ka nevojë për ndonjë model tjetër më efektiv të organizimit?
V. Gjenashaj: Organizimi i shqiptarëve në Mal të Zi në bazë krahinore ka qenë deri diku funksional në SHBA. Ai siguron një ndjenjë përkatësie dhe mbështetje për individët që vijnë nga i njëjti rajon. Megjithatë, është thelbësore të merren parasysh modele të tjera organizimi që mund të jenë më efektive në adresimin e nevojave të ndryshme të diasporës. Ndoshta një qasje më gjithëpërfshirëse dhe bashkëpunuese, jo e bazuar vetëm në ndarjet krahinore, mund të nxisë unitet dhe bashkëpunim më të fortë mes shqiptarëve në SHBA.
Bisedoi: I. Kallaba