Leximi i librave në gjuhën origjinale apo të përkthyer? Përgjigjja në këtë pyetje varet nga çështja nëse e dini gjuhën origjinale në të cilën libri është shkruar, dhe gjithashtu sa të aftë jeni në atë gjuhë. Nëse nuk e dini gjuhën origjinale, me çdo kusht lexoni versionin e përkthyer, sepse të lexosh edhe atë është më mirë sesa të mos lexosh fare!
Një konsideratë tjetër që më duket e rëndësishme është se nëse zotërimi juaj mbi gjuhën origjinale nuk është shumë i mirë dhe e keni të vështirë të lexoni gjuhë të nivelit më të lartë që përdoret në tekst, atëherë ndoshta leximi në gjuhën tuaj amtare do të ishte më mirë. Mund të kthehesh gjithmonë kur të kesh më shumë zotërim të gjuhës origjinale të librit ose nëse keni njohuri mesatare mund t’a lexoni me një fjalor para ! Lexoni librin në gjuhën e tij nëse përfshin kulturën, trashëgiminë dhe stilin e jetës së një vendi të caktuar. Për shembull, nëse planifikoni të lexoni një libër të bazuar në jetën e një muzikanti mesjetar që jetoi në Francë dhe që e bëri Revolucionin Francez popullor, do të lidheshit emocionalisht me të njëjtën gjë nëse e lexoni në frëngjisht (me kusht që të njihni gjuhën ). Nëse nuk dini ndonjë gjuhë tjetër përveç gjuhës amtare përgjigjja e qartë është ta lexoni atë në gjuhën me të cilën mund të lidheni më mirë! Një avantazh i fshehtë: përkthimet janë më të lehta!
Veprat e përkthyera kanë tendencë të përdorin gjuhë shumë më të thjeshtë dhe modele gramatikore që të kujtojnë pak gjuhën origjinale. Për ata që dinë gjuhën origjinale në të cilën është shkruar libri, është më mirë të lexoni versionin origjinal të tij. Sepse ka mundësi që mesazhi aktual i thënë në versionin origjinal të librit të keqinterpretohet. Autori që përktheu librin, do t’i kishte shfaqur gjërat sipas mënyrës së tij që mund t’ju bëjnë të ndiheni të mërzitur dhe ta urreni atë libër.
Nga ana tjetër, njohja e disa gjuhëve ka përbërë një avantazh për mua sidomos në raste të tilla kur si studente e letërsisë nuk arrija ti gjëja veprat në biblioteka në gjuhën shqipe. Në ato raste më shërbenin veprat botërore që kisha të përkthyera në disa gjuhë në bibliotekën time personale.
Një konsideratë tjetër që më duket e rëndësishme është se nëse komanda juaj mbi gjuhën origjinale nuk është shumë e mirë dhe e keni të vështirë të lexoni gjuhë të nivelit më të lartë që përdoret në tekst, atëherë ndoshta leximi në gjuhën tuaj amtare do të ishte më mirë. Mund të kthehesh gjithmonë kur të kesh më shumë komandë në gjuhën origjinale të librit ose ose nëse keni njohuri mesatare mund t’a lexoni me një fjalor para ! Lexoni librin në gjuhën e tij nëse përfshin kulturën, trashëgiminë dhe stilin e jetës së një vendi të caktuar.
Sidoqoftë, nga përvoja personale, nuk ishin rastet e pakta kur kam ngelur e zhgënjyer me përkthimet, apo edhe kundërta me veprën origjinale. Tek e fundit një libër i përkthyer mirë duhet të ketë një përkthyes të mirë. Kjo ka të bëjë sidomos për poezinë, pasi që novelat e romanet mund të kenë një gjuhë paksa më të thjeshtë. Në rastin e poezisë përkthyesi duhet të këtë jo vetëm njohje për poetin por edhe një shpirt poetik. Një përkthim në gjuhën shqipe i cili nuk më ka pëlqyer është përkthimi i vëllimit poetik të autores Rupi Kaur ‘’Milk&Honey’’. Krahasimi mes poezive në anglisht dhe atyre në shqip ka kuptime të kundërta dhe dallime të mëdha. Ndryshe më ka ndodhur kur kam lexuar trilogjinë “50 hijet e Greit” të El Xhejms. Përkthimi më ka rrëmbyer tërësisht nga gjuha e përdorur, fjalët e përzgjedhura të përkthyeses , sa kam ngelur e zhgënjyer kur kam lexuar veprën në gjuhën origjinale.
Përfshini veprat origjinale, nëse keni qasje në to, ashtu siç e shihni të arsyeshme. Kërkoni autorë të njohur në gjuhën tuaj, ose thjesht mblidhni romane të rastësishëm nga libraritë me libra të përdorur! Nëse ato janë shumë të vështira tani, ose nëse e gjeni veten duke vonuar për të lexuar, lëreni librin mënjanë dhe kaloni në diçka më të lehtë. Mund ta rishikoni librin brenda disa javësh ose muajsh dhe të shihni se si jeni!
Librat e përkthyer dhe veprat origjinale janë të dyja tepër të vlefshme.
Leximi është jetik për përvetësimin e gjuhës, pavarësisht nëse jemi duke folur për një person që zotëron një gjuhë, apo për ndonjë poliglot. Lexoni sa më shumë në gjuhën tuaj të synuar dhe do të shihni përmirësime. Këtu nuk ka ndjenjë detyruese, thjesht ndiqni instinktet tuaja dhe lexoni atë që dëshironi!